(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 178

॥ శ్రీః ॥
3.178. అధ్యాయః 178
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
అర్జునసమాగమానంతరం యుధిష్ఠిరేణ గంధమాదనాదవతరణాధ్యవసాయః ॥ 1 ॥ లోమశేన పాండవాన్ప్రతి జయాశీర్వచనపూర్వకం స్వర్గంప్రతి గమనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ। 3-178-0x(2330)(22774)
తస్మిన్కృతాస్త్రే రథినాం ప్రవీరే।
ప్రత్యాగతే భవనాద్వృత్రహంతుః।
అతః పరం కిమకుర్వంత పార్థాః
సమేత్య శూరేణ ధనంజయేన ॥ 3-178-1(22775)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-178-2x(2331)
వనేషు తేష్వేవ తు తే నరేంద్రాః
సహార్జునేనేంద్రసమేన వీరాః।
తస్మింశ్చ శైలప్రవరే సురంయే
ధనేశ్వరాక్రీడగతా విజహ్రుః ॥ 3-178-2(22776)
వేశ్మాని తాన్యప్రతిమాని పశ్యన్
క్రీడాశ్చ నానాద్రుమసన్నిబద్ధాః।
చచార ధన్వీ బహుధా నరేంద్రః
సోఽస్త్రేషు యత్తః సతతం కిరీటీ ॥ 3-178-3(22777)
అవాప్య వాసం నరదేవపుత్రాః
ప్రసాదజం వైశ్రవణస్య రాజ్ఞః।
న ప్రాణినాం తే స్పృహయంతి రాజ-
ఞ్శివశ్ కాలః స బభూవ తేషాం ॥ 3-178-4(22778)
సమేత్య పార్థేన యథైకరాత్ర-
మూషుః సమాస్తత్రతథా చతస్రః।
పూర్వాశ్చ షట్ తా దశ పాండవానాం
శివా బభూవుర్వసతాం వనేషు ॥ 3-178-5(22779)
తతోఽబ్రవీద్వాయుసుతస్తరస్వీ
జిష్ణుశ్చ రాజానముపోపవిశ్య।
యమౌ చ వీరౌ సురరాజకల్పా-
వేకాంతమాస్థాయ హితం ప్రియం చ ॥ 3-178-6(22780)
తవ ప్రతిజ్ఞాం కురురాజ సత్యాం
చికీర్షమాణాస్త్వదనుప్రియం చ।
తతో న గచ్ఛామ వనాన్యపాస్య
సుయోధనం సానుచరం నిహంతుం ॥ 3-178-7(22781)
ఏకాదశం వర్షమిదం వసామః
సుయోధనేనాత్తసుఖాః సుఖార్హాః।
తం వంచయిత్వాఽధమబుద్ధిశీల-
మజ్ఞాతవాసం సుఖమాప్నుయామ ॥ 3-178-8(22782)
తవాజ్ఞయా పార్థివ నిర్విశంకా
విహాయ మానం విచరామో వనాని।
సమీపవాసేన విలోభితాస్తే
జ్ఞాస్యంతి నాస్మానపకృష్టదేశాన్ ॥ 3-178-9(22783)
సంవత్సరం తత్ర విహృత్య గూఢం
నరాధమం తం సుఖముద్ధరేమ।
నిర్యాత్య వైరం సఫలం సపుష్పం
తస్మై నరేంద్రాధమపూరుషాయ ॥ 3-178-10(22784)
సుయోధనాయానుచరైర్వృతాయ
తతో మహీం ప్రాప్నుహి ధర్మరాజ।
స్వర్గోపమం దేశమిమం చరద్భిః
శక్యో విహంతుం నరదేవ శోకః ॥ 3-178-11(22785)
కీర్తిస్తు తే భారత పుణ్యగంధా
నశ్యేద్ధి లోకేషు చరాచరేషు।
తత్ప్రాప్య రాజ్యంకురుపుంగవానాం
శక్యం మహత్ప్రాప్తుమథ క్రియాశ్చ ॥ 3-178-12(22786)
ఇదం తు శక్యం సతతం నరేంద్ర
ప్రాప్తుం త్వయా యల్లభసే కుబేరాత్।
కురుష్వ బుద్ధిం ద్విషతాం వధాయ
కృతాగసాం భారత నిగ్రహే చ ॥ 3-178-13(22787)
తేజస్తవోగ్రం న సహేత రాజన్
సమేత్య సాక్షాదపి వజ్రపాణిః।
న హి వ్యథాం జాతు కరిష్యతస్తౌ
సమేత్య దేవైరపి ధర్మరాజ ॥ 3-178-14(22788)
తవార్థసిద్ధ్యర్థమపి ప్రవృత్తౌ
సుపర్ణకేతుశ్చ శినేశ్చ నప్తా।
యథైవ కృష్ణోఽప్రతిమో బలేన
తథైవ రాజన్స శినిప్రవీరః ॥ 3-178-15(22789)
తవార్థసిద్ధ్యర్థమభిప్రపన్నో
యథైవ కృష్ణః సహ యాదవైస్తైః।
తథైవ చేమౌ నరదేవవర్య
యమౌ చ వీరౌ కృతినౌ ప్రయోగే ॥ 3-178-16(22790)
త్వదర్థయోగప్రభవప్రధానాః
శమం కరిష్యామ పరాన్సమేత్య ॥ 3-178-17(22791)
వైశంపాయన ఉవాచ 3-178-18x(2332)
తతస్తదాజ్ఞాయ మతం మహాత్మా
తేషాం చ ధర్మస్య సుతో వరిష్ఠః।
ప్రదక్షిణం స్థానముపేత్య రాజా
పర్యాక్రమద్వైశ్రవణస్య రాజ్ఞః ॥ 3-178-18(22792)
ఆమంత్ర్య వేశ్మాని నదీః సరాంసి
సర్వాణి రక్షాంసి చ ధర్మరాజః।
యథాగతం మార్గమవేక్షమాణః
పునర్గిరిం చైవ నిరీక్షమాణః।
[తతో మహాత్మా స విశుద్ధబుద్ధిః
సంప్రార్థయామాస నగేంద్రవర్యం ॥] 3-178-19(22793)
సమాప్తకర్మా సహితః సుహృద్భి-
ర్జిత్వా సపత్నాన్ప్రతిలభ్య రాజ్యం।
శైలేంద్ర భూయస్తపసే జితాత్మా
ద్రష్టా తవాస్మీతి మతిం చకార ॥ 3-178-20(22794)
వృతశ్చ సర్వైరనుజైర్ద్విజైశ్చ
తేనైవ మార్గేణ పునర్నివృత్తః।
ఉవాహ చైనాన్గణశస్తథైవ
ఘటోత్కచః పర్వతనిర్ఝరేషు ॥ 3-178-21(22795)
తాన్ప్రస్థితాన్ప్రీతమనా మహర్షిః
పితేవ పుత్రాననుశిష్య సర్వాన్।
స లోమశో దివమేవోర్జితశ్రీ-
ర్జగామ తేషాం విజయం తదోక్త్వా ॥ 3-178-22(22796)
తేనార్ష్టిషేణేన తథానుశిష్టా-
స్తీర్తాని రంయాణి తపోవనాని।
మహాంతి చాన్యాని సరాంసి పార్థాః
కసంపశ్యమానాః ప్రయయుర్నరాగ్ర్యాః ॥ 3-178-23(22797)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ఆజగరపర్వణి అష్టసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 178 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-178-1 వృత్రహంతురింద్రస్య ॥
3-178-2 ఆక్రీడం ఉద్యానం ॥
3-178-4 వాసం స్థానం। ప్రాణినాం భూమిస్తానామైశ్వర్యమితి శేషః ॥
3-178-5 పూర్వాశ్ షట్ సమాః ॥
3-178-9 అపకృష్టదేశాన్ దూరస్థాన్ న జ్ఞాస్యంతి అపితు సమీపస్థానేవ ॥
3-178-10 నిర్యాత్య ప్రత్యర్ప్య।
అపకారిణేఽపకారం కృత్వేత్యర్థః। ఫలం రాజ్యప్రాప్తిః।
పుష్పం శత్రువధః ॥
3-178-13 నిగ్రహే చ బంధనే వా।
భ్రాతృత్వాద్వధేఽప్రవృత్తిశ్చేదితి భావః ॥
3-178-14 సమేత్య యుద్ధం ప్రాప్య ॥
3-178-15 సుపర్ణకేతుః కృష్ణః। శినేర్నప్తా సాత్యకిః।
ఏతయోర్వీర్యం హితకారిత్వం చాహ।
తథైవేతి। తథైవ కృష్ణోఽప్రతిమో బలేన తథైవ చాహం నరదేవ వర్య।
ఇతి ఝ. పాఠః। తత్ర కృష్ణోఽర్జునః। అహం భీమసేన ఇత్యర్థః ॥
3-178-16 ప్రయోగేఽస్త్రప్రయోగే కృతినౌ కుశలౌ ॥
3-178-17 త్వదర్థయోగప్రభవప్రధానాః తవ అర్థయోగో ధనలాభః
ప్రభవ ఐశ్వర్యోత్కర్షస్తద్ద్వయం ప్రధానం తేషాం తే తథా ॥
3-178-20 ఇతి ప్రార్థయామాసేతి పూర్వేణ సంబంధః।
మతిం చకార। గమనే ఇతి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.